تبليغاتX
آریوبرزن

1
در شماره قبل، پاره‌ای از علل كمردرد توضیح داده شد. در این شماره در مورد نكاتی كه یك بیمار مبتلا به كمردرد به هنگام انجام كارهای روزانه باید رعایت كند، صحبت می‌كنیم.
به طور كلی هر گونه كاری كه سبب افزایش قوس كمر گردد درد را تشدید نموده و با كاهش قوس، كمردرد بهبود می‌یابد.

 

 برای نشستن بهتر است از صندلی محكم با پشتی مستقیم استفاده شود و هنگام نشستن بایستی زیرپایی كوچكی در زیر یكی از پاها قرار داده و پای دیگر را بر روی آن انداخته ( به گونه‌ای كه زانوها بالاتر از ران قرار گیرد).

 

 هیچ‌گاه مدت زمان طولانی در یك حالت ننشینید و پس از گذشت مدتی بلند شوید و كمی قدم بزنید. به هنگام رانندگی نیز باید به گونه‌ای نشست2 كه راحت بوده و از فشار به كمر جلوگیری به عمل آید. بستن كمربند ایمنی نیز از حركات ناگهانی ستون مهره ها پیشگیری می كند.

 

 

 موقع ایستادن نیز نباید در یك حالت برای مدت طولانی ایستاد، بنابراین هرچند دقیقه یك بار سنگینی بدن را از یك پا به پای دیگر منتقل نماید؛ برای این كار بهتر است به هنگام ایستادن یك پا را روی زیرپایی كوچكی قرار دهید. زمانی كه می‌ایستید از گذاشتن دست‌ها به كمر و تكیه دادن به عقب كه سبب افزایش قوس كمر می شود خودداری كنید. بهتر است كه كمی قفسه سینه را به جلو خم كنید. استفاده از كفش‌های پاشنه بلند نیز ممكن است سبب افزایش كمردرد شود.

 

 برای خوابیدن، بهتر است روی زمین یا تخت چوبی خوابیده و از تشك صاف و محكم استفاده شود. تخت‌های فنری و تشك‌های شل و فنری زیان‌آور است. هرگز روی شكم نخوابید و به پشت دراز بكشید؛ در این حالت بهتر است یك بالش، در زیر زانوها قرار دهید. دقت كنید كه بالش را در زیر ساق پا و مچ پا قرار ندهید. چنانچه تمایل به خوابیدن به پهلو‌ها دارید می‌توانید زانوها را خم كرده و پاها را در شكم جمع كنید.3

 

 برای برداشتن وسائل از روی زمین، به جای خم كردن كمر، زانوهایتان را خم كنید. یعنی ابتدا در برابر وسیله‌ای كه می‌خواهید بلند كنید نشسته و سپس در حالی كه آن را نزدیك به بدنتان گرفته‌اید به آرامی بلند شوید. هرگز گول وزن سبك جسم را نخورید. برداشتن اجسام از زمین در حالت ایستاده یعنی حالتی كه زانوها راست و كمر خم است بیشترین فشار را به مهره‌ها  و دیسك بین‌مهره‌ای وارد می‌آورد.

 

ورزش:

 چنانچه تمایل به ورزش دارید می‌توانید از نرمش‌های ویژه استفاده كنید. این نرمش‌ها جهت تقویت ماهیچه‌های پیرامون ستون مهره‌ها و همچنین ماهیچه‌های شكم بكار می‌رود كه می‌توان با راهنمایی پزشك درمانگر آنها را یاد گرفته روزانه انجام داد.

 

 ورزش بهتر است آرام و همیشگی باشد. نرمش‌های روزانه بهتر از ورزش‌های سنگین است كه یك باره و بدون آمادگی قبلی انجام می‌شود ( مانند فوتبال یا كوهنوردی در روزهای تعطیل). 4

 

دقت كنید كه هنگام ورزش كردن، كمر به عقب خم نشود. خم كردن كمر و رساندن انگشتان دست به زمین در حالی كه زانوها كشیده هستند زیان‌آور است.

 

 وزنه‌برداری ورزش خطرناكی است. بالا بردن اجسام سنگین بالاتر از كمر ضرر دارد. دوچرخه سواری با توجه به اینكه هنگام سواری تنه به جلو خم شده و قوس كمر كاهش می‌یابد ورزش بسیار مفیدی است. شنا به ویژه شنای كرال نیز سودمند است، به شرط اینكه موقع شنا كردن از بالا آوردن بیش از حد سرتان از آب خودداری كنید.   

 

 وقتی كه شخص از پله ها بالا می رود، تنه‌ی خود را به جلو خم می‌كند و قوس كمر كاهش می‌یابد. بنابراین خود، نرمش مفیدی است. برعكس به هنگام پایین آمدن چون فرد تنه خود را به عقب می‌برد، یا بایستی از آسانسور استفاده شود یا اینكه ضمن پایین آمدن از پله‌ها دستگیره پله را گرفته تا تنه كمی به جلو خم شود.

 

 پیاده روی و تند راه رفتن چندان سودی ندارد، زیرا بعضی‌ها عادت دارند كه موقع راه رفتن سینه خود را جلو داده كه سبب افزایش قوس كمر می‌گردد. البته آهسته دویدن اشكالی ندارد.

 

یادآوری:

پیش از انجام ورزش‌های سنگین یا انجام كارهای مشكل خانه، بدن 5خود را با نرمش آماده و گرم سازید. استراحت در وسط ورزش یا پس از پایان آن به ماهیچه‌های خسته و كمر دردناك كمك می‌كند. به هنگام انجام كارهای سنگین و مسافرت طولانی، بستن شال كمر یا کمربند پزشکی از وارد شدن فشار زیاد به كمرتان جلوگیری می‌كند. چنانچه فرد چاق باشد، كاهش وزن در كاهش درد او مؤثر واقع خواهد شد. به هنگام كمردرد در بستر استراحت نموده و حتی كارهای ساده مانند مرتب كردن تختخواب را نیز انجام ندهید. استفاده از كیسه آب گرم، تشكچه برقی یا وان آب گرم در كاهش درد مفید است. در صورت تجویز پزشك می توانید از داروهای شل‌كننده ماهیچه‌ها، ضد درد و مسكن، ضدالتهاب، آرام بخش و خواب‌آور استفاده كنید.

هرگونه برداشت از نوشته‌های اين تارنگار(وبلاگ) تنها با يادآوری نام و نشاني آريوبرزن و نام نويسنده روا (مجاز) مي‌باشد
+ نوشته شده به‌دست حسنعلی پیشاهنگ H.A. Phishahang در پنجشنبه 1386/02/27 و ساعت 16:23 |
 

شاید بتوان گفت كه چیزی در حدود 80 در صد مردم در دوران زندگی خود، دست‌كم یك بار به علت كمر درد به پزشك مراجعه می‌كنند. اصولاً كمردرد به درد ناحیه ستون فقرات كمری می‌گویند.

ستون فقرات از یك‌سری مهره تشكیل شده كه در بین آنها صفحه‌های مدوری به نام دیسك قرار دارد. هرگاه فشاری به ستون مهره‌ها وارد می‌شود دیسك همانند یك كمك فنر، فشار را در جهات گوناگون پخش و خنثی می‌كند و از آسیب وارده به ستون مهره‌ها و در نتیجه از صدمه به نخاع و اعصاب (كه در درون ستون مهره ها محافظت می‌شوند) جلوگیری به عمل می‌آورد.

چنانچه درد كمر به ناحیه‌ی شانه، رانو پشت ساق سرایت كند و گاهی هم كف پا تیر بكشد، به آن درد سیاتیك می‌گویند.
كمر درد و درد سیاتیك علل گوناگون و فراوانی دارد. بیشترین بیماری‌هایی كه سبب این گونه درد‌ها می‌شوند عبارتند از : رگ به رگ شدن مهره‌ها، پارگی دیسك بین مهره‌ای، شكستگی مهره‌ها به دنبال ضربه، آرتروز، پوكی استخوان‌ها، بیماری‌های روماتیسمی، برخی عفونت‌ها و سرانجام بعضی از سرطان‌ها.
 در این نوشتار دو علت عمده‌ی كمر درد را بررسی می‌كنیم.

رگ به رگ شدن كمر:
وزن سر و گردن، دست‌ها و تنه به ستون مهره‌ها منتقل می‌گردد. مهره‌های پایین كمر بیش از دیگر مهره‌ها متحرك بوده و در هنگام خم و راست شدن، فشار نسبتاً زیادی به آنها وارد می‌شود.

 ماهیچه‌هایی كه دورادور این ستون قرار دارند نقش مهمی در ثابت نگه داشتن و تنظیم حركات ناحیه دارند. حال هر گاه فشار بیش از حد به این مهره‌ها وارد شود (مانند بلند كردن اشیا سنگین و یا حركات چرخشی شدید و ناگهانی ستون مهره‌ها) ماهیچه‌ها كشیده شده و پارگی‌های كوچكی در آنها و همچنین در رباط‌های نگاهدارنده‌ی ستون مهره‌ها پدید می‌آید و سبب درد شدید و گرفتگی ماهیچه‌های آن می‌شود. بیمار از درد و محدودیت حركات كمر شكایت دارد.

كمر درد، معمولاً شدید بوده و انجام هر كاری برای بیمار مشكل می‌باشد (مانند راه رفتن، نشستن و حتی غلتیدن در بستر). این نشانه‌ها پس از حركات ناگهانی یا بلند كردن وسایل سنگین آشكار می‌شود. در عكسبرداری ستون مهره‌ها معمولاً آسیب خاصی دیده نمی‌شود.
 
درمان: استراحت كامل در بستر بهترین درمان است. تا زمانیكه بیمار بتواند بدون درد در بستر بغلتد (حدود یك هفته) باید روی زمین یا تخت چوبی بخوابد. گذاشتن كیسه آب گرم در ناحیه كمر به آرام شدن درد كمك می‌كند. گاهی نیز پزشك داروهای شل كننده ماهیچه‌ای، ضد درد و خواب‌آور تجویز می‌نماید. پس از تسكین درد، بیمار بایستی به راه افتاده و به زندگی خود برگردد. ورزش‌های لازم جهت تقویت ماهیچه‌های ستون مهره ها و رعایت نكات ضروری برای جلوگیری از وارد شدن فشار به مهره‌ها از حمله‌های بعدی بیماری، پیشگیری می‌كند.

پارگی دیسك بین مهره‌ای:
 هرگاه دیسك بین مهره‌ها در اثر عاملی مانند خم شدن ناگهانی یا بلند كردن وزنه سنگین پاره شود فرد دچار كمر درد و دردهای سیاتیكی می شود. چنانچه ضربه‌ی وارد شده به دیسك ملایم باشد تنها نقطه‌ی كوچكی از دور دیسك پاره شده و مقدار كمی از هسته‌ی دیسك خارج می‌شود و سبب كمردرد می‌شود. ولی در صورت شدید بودن ضربه، پارگی بیشتر بوده و در نتیجه قسمت بیرون زده‌ی دیسك هم
بزرگ‌تر می‌باشد و در این حالت روی ریشه‌های اعصاب فشار آورده و علاوه بر كمر درد سبب درد سیاتیك هم می‌شود كه در این صورت به آن فتق دیسك بین مهره‌ای هم می‌گویند. مردم به‌طورکلی به این‌گونه کمردردها دیسک کمر می‌گویند.

بیمارانی كه به این بیماری دچار می‌شوند حدود 20 تا 40 سال دارند. آغاز نشانه ها معمولاً ناگهانی بوده (بر خلاف بیماری پیش) و به‌دنبال زور زدن، ضربه و حركات شدید پدیدار می‌شود. درد در آغاز كم بوده و پس از چند ساعت شدید می‌گردد. هر گونه حركتی(حتی سرفه كردن) سبب افزایش درد می‌شود. ماهیچه‌های ستون مهره‌ها دچار گرفتگی شده‌اند و سفتی آنها قابل لمس است. گاهی ممكن است به اعصابی كه در درون ستون مهره ها بوده و مربوط به تنظیم اعمال مثانه می باشد نیز فشار وارد آمده و موجب می‌شود كه فرد توانایی ادرار کردن رانداشته باشد.

 نشانه‌های بیماری پس از یك تا چند هفته كاهش یافته ولی حمله‌های بعدی ممكن است به دنبال ضربه‌ای جزئی مانند عطسه به وجود آید. در فاصله‌ی بین حمله ها فرد نسبتاً راحت است.
چنانچه مدت زمان طولانی فشار بر روی اعصاب وجود داشته باشد، علاوه بر درد سیاتیك، ماهیچه‌های ناحیه پایین پا نیز دچار ضعف و لاغری شده و فرد در قسمت پایین پای خود احساس گز‌گز و مور‌مور شدن و بی حسی می‌كند.

برای تشخیص می‌توان از عكسبرداری (پرتونگاری)، میلو‌گرافی( كه در اصطلاح مردم عكس رنگی كمر گفته می‌شود)، سی تی اسكن و ام‌.آر‌.آی بهره گرفت.

درمان: شامل استراحت كامل در بستری سفت (به مدت دو تا سه هفته)، استفاده از كیسه آب گرم، مصرف داروهای شل كننده ماهیچه‌ها، ضد درد و خواب‌آور می‌باشد. چنانچه پارگی خفیف باشد هسته‌ی دیسك به جای خود برگشته و ناراحتی بیمار بهبود می‌یابد ولی در صورت شدید بودن پارگی و پاسخ ندادن به درمان بالا و یا در صورت تكرار شدن حملات بایستی عمل جراحی به روی دیسك مهره‌ها انجام پذیرد.

هرگونه برداشت از نوشته‌های اين تارنگار(وبلاگ) تنها با يادآوری نام و نشاني آريوبرزن و نام نويسنده روا (مجاز) مي‌باشد
+ نوشته شده به‌دست حسنعلی پیشاهنگ H.A. Phishahang در یکشنبه 1386/02/09 و ساعت 6:34 |